Breukelen,
22
oktober
2015
|
15:44
Europe/Amsterdam

Belastingontwijking van Starbucks: illegaal of immoreel? - door Philippe Albert

Philippe Albert
Beoordeelt de Europese Commissie de Starbucksruling op basis van de in 2008 geldende verrekenprijsvoorschriften (is de ruling ‘illegal’?) of op basis van de huidige inzichten (de ruling zou ‘immoral’ zijn)?
Philippe Albert

Belastingontwijking van Starbucks: illegaal of immoreel?

Op 21 oktober 2015 heeft de Europese Commissie (bij monde van de Eurocommissaris voor mededinging, de Deense Margrethe Vestager) laten weten dat Nederland voor een bedrag van zo’n € 20 mln tot € 30 mln verboden staatssteun aan Starbucks heeft verleend (welk bedrag Nederland van Starbucks moet terugvorderen). De staatssteun werd verleend in de vorm van een ruling (afspraak over verrekenprijzen van gelieerde ondernemingen). Het onderzoek van de Europese Commissie naar de ruling is een rechtstreeks gevolg van een hoorzitting in het Britse parlement drie jaar geleden, waarin die ruling ter sprake kwam.

De vraag is of het standpunt van de Europese Commissie over de Starbucks-ruling uit 2008 is gebaseerd op een juridische aanpak of een politieke. Beoordeelt de Europese Commissie de Starbucks-ruling op basis van de in 2008 geldende verrekenprijsvoorschriften (is de ruling ‘illegal’?) of op basis van de huidige inzichten (de ruling zou ‘immoral’ zijn)? In dit artikel analyseer ik de situatie.

Lagerhuis november 2012
Op 12 november 2012 vond er in het Lagerhuis een hoorzitting plaats over belastingontwijking door Starbucks, Amazon en Google. De voorzitter van de onderzoekscommissie, Margaret Hodge, toonde zich geschokt dat Starbucks de afgelopen 14 jaar slechts een bedrag van £8.600.000 aan vennootschapsbelasting in het Verenigd Koninkrijk had afgedragen. In 2011 betaalde Starbucks in het geheel geen vennootschapsbelasting in het Verenigd Koninkrijk bij een omzet van £398.000.000. De oorzaak van de geringe fiscale winst die Starbucks in het Verenigd Koninkrijk rapporteerde, was dat er grote bedragen werden betaald aan Nederlandse, Zwitserse en Amerikaanse entiteiten van Starbucks (waaronder rente en royalties). Tijdens de hoorzitting hield Margaret Hodge de vertegenwoordigers van Starbucks, Amazon en Google de volgende, inmiddels legendarische woorden voor: “We are not accusing you of being illegal; we are accusing you of being immoral.”

Kunstmatige winstverschuiving Starbucks
Zoals opgemerkt, is de Europese Commissie van oordeel dat Nederland verboden staatssteun aan Starbucks heeft verleend. Die steun werd verleend in de vorm van een (in 2008 gemaakte) afspraak tussen de Nederlandse Belastingdienst en Starbucks Manufacturing EMEA BV. De afspraak (ruling) had betrekking op de verrekenprijzen die de Nederlandse Starbucks-vennootschap (Starbucks Manufacturing EMEA BV) mocht hanteren. Volgens de Europese Commissie deugde de ruling niet. De Nederlandse Starbucksvennootschap zou te hoge royalty’s aan een Britse Starbucksvennootschap hebben betaald en te hoge prijzen voor koffiebonen aan een Zwitserse Starbucks-vennootschap. Als gevolg daarvan betaalde de Nederlandse Starbucks-vennootschap te weinig winstbelasting in Nederland (de Nederlandse winst werd door de te hoge vergoedingen kunstmatig verlaagd), hetgeen als Nederlandse staatssteun aan Starbucks kan worden aangemerkt.

Europese Commissie: juridische of politieke aanpak?
Hoe moeten we de beslissing van de Europese Commissie duiden? Het is begrijpelijk dat de Europese Commissie probeert om belastingontwijking door multinationals door kunstmatige winstverschuivingen tegen te gaan. De Commissie probeert dit doel op drie manieren te verwezenlijken:

  • In de eerste plaats door te proberen tot een wijziging te komen van de toepasselijke rechtsregels.
  • In de tweede plaats probeert de Europese Commissie belastingontwijking door multinationals tegen te gaan door bepaalde dossiers nader te onderzoeken op schending van staatssteunregels (‘de juridische aanpak’).
  • In de derde plaats probeert de Europese Commissie het gedrag van multinationals te beïnvloeden door het creëren van media-aandacht voor belastingontwijking (‘de politieke aanpak’). Doel van de media-aandacht is dat bestuurders van multinationals zich eerder zullen afvragen of een bepaalde fiscale structuur of route wel is uit te leggen aan ‘Jan met de pet’. Als dat niet het geval is, is het wellicht beter van die structuur of route af te zien.

Het punt is gemaakt
Pas wanneer de Starbucks-ruling door het Hof van Justitie is beoordeeld, weten we of het standpunt van de Europese Commissie door juridische of politieke motieven blijkt te zijn ingegeven. Voor de Europese Commissie zal de beslissing van het Hof van Justitie niet zo belangrijk zijn. Het punt is gemaakt. Ik citeer Eurocommissaris Vestager: “I hope that, with today’s decisions, this message will be heard by Member State governments and companies alike. All companies, big or small, multinational or not, should pay their fair share of tax.”

Philippe Albert
Hoogleraar internationaal belastingrecht Nyenrode Business Universiteit, docent in de Nyenrode Master Fiscaal Recht opleiding.

Reacties 1 - 1 (1)
Bedankt voor uw bericht.
Rob van der Molen
25
October
2015
Ik mis twee aspecten in het bovenstaande, lees de aanpak van de Europese Commissie:1. Is er wel sprake van belastingontwijking als de hele keten in de beschouwing wordt opgenomen of sprake van belastinguitstel? 2. Ik ken de exacte ruling niet maar zou het kunnen zijn dat de Nederlandse belastingdienst een normaal rendement voor loonwerk als basis heeft genomen? De Nederlandse entiteit loopt waarschijnlijk nauwelijks risico's en daarom is een minimaal rendement acceptabel. Terecht stel je dat er wellicht sprake is van een politieke standpunt. We wachten maar af.
Contactpersoon
Deel deze release
Deel op: Twitter
Deel op: Facebook
Deel op: LinkedIn
Laatste nieuws